İLKSAV — İlim Kültür ve Sanat Vakfı

Murad-ı Buhârî Tekkesi

Veliyyüddin Efendi

Osmanlı ilmiyesinin en yüksek makamına iki kez yükselen âlim, vakıf sahibi ve hattat.
Veliyyüddin Efendi

İstanbul’da Başlayan Bir Hayat

Silivrikapı’nın Yayla mahallesinde doğdu. Babası Solakbaşı Hacı Mustafa Ağa’dır. Tahsilini tamamladıktan sonra babasının Silivrikapı’da yaptırdığı medresede müderris oldu.

İlim, vakıf kültürü, mimari katkı ve hat sanatı; hepsi aynı avluda buluşur.

Kadılıktan Kazaskerliğe

Nevşehirli Damad İbrâhim Paşa’nın desteğiyle Evkâf-ı Haremeyn müfettişi oldu. 1729’da Halep, ardından Galata kadılığı yaptı; Kahire ve Medine’de de görev aldı.

1756’da Anadolu, 1758’de Rumeli kazaskeri oldu. Aynı yıl şikâyetler üzerine görevden alınıp Manisa’ya sürüldü.

Veliyyüddin Efendi’nin hazirede bulunan kabri.
Veliyyüddin Efendi’nin hazirede bulunan kabri.

İki Kez Şeyhülislâm

Affedilip 1759’da İstanbul’a döndü ve 16 Şubat 1760’ta şeyhülislâmlığa getirildi. Hastalığı yüzünden saraya gidemediği için makamın simgesi olan ferace evine gönderildi.

Eylül 1761’de azledildi, bir süre Bursa’da yaşadı. 1767’de ikinci kez şeyhülislâm oldu ve 25 Ekim 1768’deki vefatına kadar bu görevde kaldı.

Vakıfları ve Kütüphanesi

En bilinen eseri, Bayezid Külliyesi içinde müstakil bir yapı olarak kurduğu Veliyyüddin Efendi Kütüphanesi’dir. Koca Mustafa Paşa Camii’ndeki muvakkithâne ile Çırpıcıçayırı’ndaki mesire ve çeşme de ona bağlanır.

Tekkeyle Bağı

Murâd-ı Buhârî’nin manevî çevresiyle bağlantılı isimler arasında sayılır ve tekkenin haziresine defnedilmiştir. Vakıf kayıtlarına göre tekkede bir mescid-tevhidhâne de yaptırmıştır; bugün mescit onun adıyla anılır.

Oğlu Rumeli Kazaskeri Mehmed Emin Efendi’nin kabri de hazirededir.

Ta‘lîk Hattında Bir Usta

Ta‘lîk hattını Durmuşzâde Ahmed Efendi’den öğrendi ve hattatlar arasında İmâd-ı Rûm unvanıyla anıldı. Müze ve kütüphane koleksiyonlarında levhaları ve yazı örnekleri bulunur.

Blog: Şeyhülislâm Hattat Veliyyüddin Efendi →